Koasürans ne demek?
Koasürans, Fransızca coassurance kelimesinden gelir. Türkçede müşterek sigorta olarak da geçer. Sigorta sektöründe iki anlamda kullanılır:
- Sigortalı ile sigortacı arasında paylaşım: Hasarın belirli bir yüzdesi sigortalının üzerinde kalır, kalanını sigorta şirketi öder. Bireysel poliçelerde, özellikle konut ve işyeri sigortalarındaki deprem teminatında karşınıza çıkan anlam budur.
- Sigorta şirketleri arasında paylaşım: Tek bir şirketin tek başına üstlenemeyeceği büyük bir risk, birden fazla sigorta şirketi arasında bölüştürülür. Fabrika, enerji santrali veya büyük inşaat projesi bu tür risklere örnektir. Poliçeyi yöneten şirkete jeran (lider sigortacı) denir. Türk Ticaret Kanunu md. 1466'ya göre her sigortacı, sigorta ettiği bedel oranında sorumludur.
Bu sayfa ağırlıklı olarak ilk anlamı, yani poliçenizde göreceğiniz "%80 / %20" paylaşımını anlatır.
Koasürans deprem sigortasında nasıl işler?
Türkiye'de konutlar için deprem güvencesi iki katmandan oluşur:
- DASK (Zorunlu Deprem Sigortası): Önce DASK devreye girer. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'nda koasürans yoktur. Her hasarda sigorta bedelinin %2'si oranında muafiyet uygulanır. Enkaz kaldırma masrafları ve eşya hasarları DASK kapsamı dışındadır. Ayrıntılar için DASK sigortası sayfamıza bakabilirsiniz.
- Konut sigortasındaki ihtiyari deprem teminatı: Binanın değeri DASK'ın azami teminatını aşıyorsa aradaki fark ve eşyalar konut sigortası poliçesine eklenen deprem teminatıyla güvenceye alınabilir. Koasürans bu katmanda uygulanır.
"İhtiyari Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatına İlişkin Tarife ve Talimat"a göre bu teminatın kuralları şunlardır:
- Sigorta bedelinin en az %20'si sigortalının üzerinde kalır. Yani sigorta şirketinin payı en fazla %80'dir.
- Sigortalı isterse kendi payını %25, %30, %40 veya %60 olarak artırabilir. Karşılığında tarifede belirlenen oranlarda prim indirimi alır. Sigortalı payı %20'nin altına indirilemez.
- Bina için en az %2, eşya (muhteviyat) için en az %5 oranında muafiyet uygulanır. Muafiyet oranı da artırılabilir. Bu durumda primde indirim yapılır.
Oranlar ve indirimler tarifeye ve sigorta şirketinin poliçe özel şartlarına göre uygulanır. Poliçenizdeki oranı "koasürans" veya "müşterek sigorta" başlığı altında görebilirsiniz.
Örnek hesaplama
Aşağıdaki rakamlar yalnızca anlatım amaçlı varsayımsal örnektir. Gerçek bir fiyat veya teminat tutarını göstermez.
Konut sigortanızda bina için ihtiyari deprem teminatı bulunduğunu ve koasüransın standart %80 / %20 olduğunu varsayalım:
| Kalem | Örnek tutar |
|---|---|
| Deprem teminatı sigorta bedeli | 1.000.000 TL |
| Depremde oluşan hasar | 400.000 TL |
| Hasarın sigortacı payı (%80) | 320.000 TL |
| Muafiyet (1.000.000 × %80 × %2) | 16.000 TL |
| Sigorta şirketinin ödemesi | 304.000 TL |
| Sigortalının üstlendiği kısım | 96.000 TL |
Örnekte muafiyet, sigorta bedelinin sigortacı payı (%80) üzerinden hesaplanmış ve hasarın sigortacı payından düşülmüştür. Tarifede ve sigortacıların uygulamasında yöntem budur. Kendi poliçenizdeki hesaplama yöntemini özel şartlardan kontrol edin.
Sigortalı payını %40'a çıkarsaydınız sigortacının payı %60'a düşerdi. Bu durumda prim azalırdı ama aynı hasarda cebinizden çıkan tutar artardı. Koasürans oranı seçerken bu dengeyi bütçenize göre kurmanız gerekir.
En sık karıştırılan konu: muafiyet ve koasürans
Muafiyet, her hasarda sigortalının üstlendiği sabit tutar veya orandır. Hasar muafiyetin altında kalırsa tazminat ödenmez. Koasürans ise hasarın tamamı üzerinden uygulanan bir yüzde paylaşımıdır. Hasar ne kadar büyük olursa olsun belirlenen oran sigortalıda kalır.
Kısaca:
- Muafiyet: "İlk X TL'lik zarar benden."
- Koasürans: "Her zararın %Y'si benden."
Bu iki kavram, sigorta bedelinin malın gerçek değerinden düşük gösterilmesi demek olan eksik sigorta ile de karıştırılır. Eksik sigortada poliçede yazan bir paylaşım oranı yoktur. Ancak sigortacı, Türk Ticaret Kanunu md. 1462 gereği tazminatı sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar öder. Bu yüzden konut sigortasında bina ve eşya bedellerini gerçeğe yakın belirlemek önemlidir.
Koasürans oranı seçerken nelere dikkat etmeli?
- Hasarda sigortalı payınızı karşılayabilecek bir birikiminiz yoksa standart %20 sigortalı payında kalmak genellikle daha güvenlidir.
- Prim indirimi için sigortalı payını artırmadan önce, aynı örnek hasarda ne kadar ödeyeceğinizi hesaplayın.
- DASK poliçenizin güncel olduğundan emin olun. İhtiyari deprem teminatı DASK'ı tamamlar, onun yerine geçmez.
Konut sigortanızdaki deprem teminatını ve koasürans oranını birlikte gözden geçirmek isterseniz uzmanlarımız farklı şirketlerin tekliflerini sizin için karşılaştırabilir.
