Prim nasıl belirlenir?
Sigorta şirketleri primi, üstlendikleri riskin büyüklüğüne göre hesaplar. Bu yüzden aynı ürün için iki kişiye farklı fiyat çıkması normaldir. Primi etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
- Sigorta bedeli: Güvence altına alınan değer arttıkça prim de artar. Bkz. rayiç bedel.
- Teminat kapsamı: Eklenen her teminat primi etkiler.
- Muafiyet ve koasürans: Hasarın bir kısmını üstlenmeyi kabul ederseniz prim düşer.
- Hasar geçmişi: Trafik sigortasında hasarsızlık basamağı, kaskoda ise şirketin hasarsızlık indirimi primi doğrudan değiştirir.
- Risk özellikleri: Araçta marka, model, kullanım şekli ve il; konutta yapı tarzı, yaş ve deprem risk bölgesi; sağlıkta yaş ve sağlık beyanı gibi bilgiler.
Zorunlu trafik sigortası ve DASK gibi zorunlu sigortalarda primler mevzuatla belirlenen tarife çerçevesinde hesaplanır. Kasko, konut ve sağlık gibi ihtiyari sigortalarda ise her şirket kendi fiyatını belirler. Bu nedenle aynı teminatlar için birden fazla şirketten teklif almak fark yaratır.
Prim nasıl ödenir?
Türk Ticaret Kanunu md. 1430'a göre prim, aksine sözleşme yoksa peşin ödenir. Taksitli ödeme de kararlaştırılabilir. Bu durumda sonraki taksitlerin tarihleri, tutarları ve ödenmezse ne olacağı poliçeyle birlikte yazılı olarak bildirilir (md. 1431).
Dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır:
- Taksitli poliçede hasar meydana gelirse, ödenecek tazminata ilişkin kalan primlerin tümü muaccel olur. Sigorta şirketi kalan taksitleri tazminattan düşebilir (md. 1431).
- Poliçeyi süresinden önce iptal ederseniz kullanılmayan süreye ait primin iadesi gündeme gelir. Bkz. prim iadesi.
Örnek
Aşağıdaki rakamlar yalnızca anlatım amaçlı varsayımsal örnektir. Yıllık primi 12.000 TL olan bir poliçeyi 4 taksitle ödediğinizi düşünelim. İkinci taksitten sonra 50.000 TL'lik bir hasar oluşursa, kalan iki taksit (6.000 TL) muaccel hale gelir ve sigorta şirketi bu tutarı tazminattan mahsup ederek 44.000 TL ödeyebilir.
Sık karıştırılanlar
- Prim ve teminat limiti: Prim sizin ödediğiniz tutar, teminat limiti ise hasarda sigorta şirketinin ödeyeceği azami tutardır.
- Prim ve katılım payı: Sağlık sigortalarında bazı poliçelerde tedavi başına katılım payı bulunabilir. Bu, primden ayrı olarak hasar anında ödenen tutardır.
Poliçenin bölümlerini ve primin nerede yazdığını sigorta poliçesi nasıl okunur rehberimizde anlattık.
